📘 پودمان چهارم: نصب و پیکربندی سیستم عامل macOS
پایه دهم – رشته کامپیوتر (نگهداری سیستم) – Tahoe ۲۶

جزوه بسیار جامع و به‌روز (بهمن ۱۴۰۴ / فوریه ۲۰۲۶) – macOS Tahoe ۲۶.۳ (پایدار) + بتا ۲۶.۴
شامل نصب VM، محیط کاربری، Finder، Safari، ترمینال، Automator، Time Machine، امنیت و ویژگی‌های جدید Liquid Glass + Apple Intelligence

بخش اول: معرفی macOS و نصب روی ماشین مجازی (VMware – به‌روز ۲۰۲۶)

macOS سیستم‌عامل گرافیکی قدرتمند اپل است. از OS X ۱۰.۰ (Cheetah ۲۰۰۱) تا macOS Tahoe ۲۶ (۲۰۲۵–۲۰۲۶) تکامل یافته. نسخه فعلی: Tahoe ۲۶.۳ (۱۱ فوریه ۲۰۲۶) – با Liquid Glass (شیشه مایع شفاف)، Phone app، بهبود Spotlight و Apple Intelligence گسترده.

ویژگی‌های کلیدی Tahoe ۲۶:

• دومین سیستم‌عامل محبوب دسکتاپ (≈۱۶–۱۹٪ سهم بازار ۲۰۲۶).
• Certified UNIX (POSIX) – شباهت به لینوکس در ترمینال (zsh پیش‌فرض از Catalina).
• انحصاری روی سخت‌افزار اپل (Apple Silicon M1–M5؛ Intel تا Tahoe).
• طراحی Liquid Glass: شفافیت واقعی‌زمان، Control Center شخصی‌سازی، Live Activities از آیفون.

نصب macOS Tahoe روی VMware (آموزشی – خلاف EULA روی غیراپل)

1. پیش‌نیاز: VMware Workstation ۱۷+، Unlocker جدید (GitHub – برای Tahoe نیاز به نسخه به‌روز)، ISO Tahoe (از اپ استور یا Recovery).
2. Unlocker اجرا: windows/unlock.exe به عنوان admin – کلید ۵ برای خروج.
3. ایجاد VM: Typical → I will install later → Apple Mac OS X → macOS Tahoe (اگر نبود Unlocker مشکل دارد).
4. ویرایش .vmx (برای شبیه‌سازی مک واقعی – ضروری در ۲۰۲۶):

board-id.reflectHost = "FALSE"
hw.model = "iMac20,1"          # یا MacBookPro16,1 برای جدیدتر
board-id = "Mac-AA95B278DDAB1B95"
serialNumber = "C02XXXXXMD6T"  # سریال معتبر جعلی
smc.version = "0"

ادامه نصب: ISO مونت → Disk Utility → Erase به APFS (پیشنهاد ۲۰۲۶) یا Mac OS Extended (Journaled) برای قدیمی → Install macOS Tahoe → تنظیمات اولیه (بدون اینترنت برای سرعت).

بخش دوم: محیط macOS Tahoe vs Windows (جدول به‌روز)

نوار منو (Menu Bar) و Dock

Menu Bar ثابت بالای صفحه – Apple Menu سمت چپ، Control Center (Wi-Fi، باتری، Live Activities) سمت راست.

Dock: پایین (قابل جابه‌جایی)، انیمیشن Magnify، مخفی خودکار – System Settings > Dock & Menu Bar.

بخش سوم: Finder – مدیریت فایل پیشرفته

Finder = File Explorer ویندوز اما بهتر:

• نمایش‌ها: Icon, List, Column (عالی برای ناوبری)، Gallery.
• Quick Look: Space برای پیش‌نمایش.
• Spotlight: Command + Space – جستجوی هوشمند + پیشنهاد اقدام (در Tahoe بهبودیافته).
• Tags: رنگ‌بندی فایل‌ها.
• Cut فایل: Command + C سپس Command + Option + V (Move).
• AirDrop: اشتراک سریع با دستگاه‌های اپل.

بخش چهارم: Safari – مرورگر بهینه

در Tahoe: تب فشرده برگشته (در ۲۶.۴)، Profiles، مدیریت افزونه بهتر.

میان‌برها: Command + T (تب جدید)، Command + F (جستجو در صفحه)، site:apple.com در آدرس بار.

بخش پنجم: ترمینال پیشرفته (zsh پیش‌فرض)

# پایه
pwd
ls -la
cd ~/Desktop
mkdir Projects
touch test.txt
cp file.txt backup/
mv old new.txt
rm -i file.txt
open .

# سیستم
softwareupdate -l          # لیست آپدیت‌ها (Tahoe ۲۶.۳)
softwareupdate -i -a       # نصب همه
top / htop                 # فرآیندها (htop نیاز brew)
diskutil list
system_profiler SPHardwareDataType

# شبکه
ifconfig
ping 8.8.8.8
curl ifconfig.me

بخش ششم: Automator و اتوماسیون

Workflow/Application/Quick Action – مثال: تغییر اندازه تصاویر گروهی، سرویس راست‌کلیک برای Rename.

بخش هفتم: Time Machine + امنیت (به‌روز ۲۰۲۶)

Time Machine: APFS پیشنهادی – System Settings > General > Time Machine.

امنیت: FileVault فعال، Firewall، Gatekeeper – افزایش malware هدفمند مک در ۲۰۲۶ → Malwarebytes توصیه می‌شود.

بخش هشتم: ویژگی‌های جدید Tahoe ۲۶

• Liquid Glass + Control Center شخصی.
• Apple Intelligence: Writing Tools، Image Playground، Siri طبیعی‌تر.
• Phone app روی مک، Live Activities.
• باتری: Charge Limit (۸۰–۱۰۰٪ در ۲۶.۴).

نتیجه‌گیری + تمرین‌ها (بیش از ۱۵ مورد)

1. ترمینال باز کن: softwareupdate -l
2. Finder: ۵ فایل Tag بزن.
3. Spotlight: "Create note about homework"